Tutaonana voor de tweede keer..

Oké, het is alweer een tijd geleden dat ik een nieuw reisverslag had geplaatst. In den beginne meer uit luiheid (ja, als een echte Tanzaniaan), uiteindelijk meer omdat het ook confronterend is, om zo’n laatste reisverslag over je coschap te schrijven. Want inderdaad, mijn coschap zit erop in Rubya. Nog nooit heb ik mij zo snel ergens zo thuis gevoeld. Iets wat het afscheid er niet makkelijker op maakte, want het idee dat ik er nooit meer als student doctor zal werken, voelt nog steeds erg onwerkelijk.
Wat in het begin een eeuwigheid leek, is in werkelijkheid voorbij gevlogen. Kelly en ik hebben het ontzettend naar onze zin gehad en hebben heel veel leuke herinneringen om de rest van ons leven op terug te kijken. Natuurlijk ook veel minder leuke dingen, en veel heftige dingen, maar samen hebben we ons er doorheen geworsteld en kunnen we ook daar met een tevreden gevoel op terug kijken. Wat zullen we alles en iedereen missen, met name Marieke, wie altijd onze rots in de branding is geweest waar we altijd bij terecht konden met onze frustraties en problemen maar ook om mee te lachen en leuke dingen mee te doen. Gelukkig zal ze ook nog weleens in Nederland komen, dus hopelijk kunnen we haar dan weer zien!
De afgelopen 3,5e maand hebben we veel geleerd, niet alleen om ons enigszins wegwijs te maken met het Swahili, maar ook hebben we ons echt een beetje Tanzaniaan mogen voelen, hebben we een hele berg Kitenge spullen (voornamelijk jurkjes) laten maken, hebben we steeds beter leren afdingen op de markt (omgerekend doe je moeilijk over nog geen 20 cent), hebben we ons het pole pole ritme eigen gemaakt, was ‘hamna shida’ (geen probleem) ons levensmotto, kunnen ook wij steeds beter over weg met een kool, paprika en rijst, werden in onze ogen apen bijna de duiven van Tanzania (oke dat is overdreven, nog steeds konden we elke keer wijzen ‘he daar zit er weer een!’), was een sardientje in een blikje er niks bij in vergelijking met onze frequente prop momenten in dalla dalla’s, taxi’s maar ook op piki piki’s (zo zaten Kelly en ik laatst nog met zijn 2, een chauffeur en 24 flesjes soda op 1 motortje), zullen we thuis regelmatig met ‘habari’ strooien als begroeting zijnde, zullen we weer even aan alle orde en regelmaat van een Nederlands ziekenhuis met al zijn mooie voorzieningen moeten wennen, hebben we dus ook enorm pragmatisch leren denken in het ziekenhuis in Rubya (door bijvoorbeeld het geld tekort van veel patiënten), was geen geld is geen behandeling nog steeds wel erg lastig (gelukkig hebben we in onze laatste dagen wel een keer mee mogen maken dat alle artsen gels bij elkaar schraapte voor een 2 jarig kereltje wiens hand zwart was en daarna het bot bloot lag en vanaf zijn elleboog helemaal ontstoken was tot halverwege zijn bovenarm), hebben we ons tot het laatst wel geërgerd aan de laxheid van de meeste verpleegkundigen (zo is er bij mij op de afdeling een vrouw overleden omdat ze haar medicatie uiteindelijk niet bleek te hebben gehad, gelukkig had ik meestal op de female ward overdag wel een hele lieve, steengoede verpleegkundige), en kwam de dood helaas de afgelopen 3,5e maand toch vaak om de hoek kijken. Al met al hebben Kelly en ik het dus ontzettend naar onze zin gehad, en zullen we met een lach en een traan terug kunnen kijken op de afgelopen tijd.
Wel moet ik zeggen, dat het leven hier zo ontiegelijk anders is dan in Nederland. Ik heb het idee dat mensen alles hier meer nemen en accepteren voor wat het is. Natuurlijk te verklaren doordat er vaak ook niks aan te doen is, maar ergens is het gek genoeg toch ook wel een geruststelling dat je soms kan denken dat je al het mogelijke hebt gedaan en geprobeerd maar het toch niet mocht baten (zoals bij de babyreanimatie van mijn vorige reisverslag). In Nederland leven we eigenlijk echt in een bubbel. Niets kan er mis gaan, want overal is aan antwoord op of kun je hulp krijgen. Super goed natuurlijk, maar 3 maanden hier heeft mij wel geleerd dat dat in veel plekken van de wereld toch anders is. Word je met Panga messen in je benen gehakt omdat je collega’s uit misgunst je voeten proberen te amputeren? Ben je waarschijnlijk daarna hoe dan ook flink screwed, want fatsoenlijk lopen zit er niet in, je baan ben je kwijt dus je krijgt geen geld. Mensen kunnen hier ook oneerlijker zijn, omdat het hier lastiger is er wettelijke consequenties aan te verbinden en ook dat kan het leven hier een stuk harder maken. Maar hoe oneerlijk de wereld hier dan ook kan zijn, ze zitten niet bij de pakken neer en gaan door. En dat heeft iets heel moois. Toen er laatst een patiënte niet goed werd (in mijn hoofd zou ze over 5 minuten dood gaan), haastte dochter naar de apotheek om de medicatie te halen die ze met spoed moest krijgen (bizar he, eerst moet iemand naar de apotheek in een spoedsituatie, en moet diegene cashen), maar tijdens het rennen was er nog wel tijd voor een grapje. Ze nemen situaties hier meer voor wat het is lijkt het.
Wel is het super fijn dat er in Nederland veel meer mogelijk is en er zo’n goede hulp is, vooral voor de minder bedeelden. Het verschil tussen rijk en arm is zoveel kleiner. Mensen met minder geld hier in Tanzania hebben zoveel meer kans om aan een simpele ziekte te overlijden dan iemand met veel geld. In Nederland is daar geen verschil in en wordt iedereen geholpen. Ik heb zo vaak gewenst dat het in Tanzania ook zo was, maar helaas heeft dat wensen geen zin gehad tot nu toe (zou natuurlijk ook wel maf zijn als er opeens uit het niets een werkend zorgsysteem was). Het voelde vaak zo oneerlijk. Ik heb het idee dat de meeste Tanzanianen best wel gefixeerd zijn op veel geld verdienen, maar hierdoor snap ik wel goed waarom. Zonder geld is de kans zoveel kleiner dat je het overleefd of goed kan hebben. Zo lag er op de maternity (zwangeren) afdeling een vrouw wie 9 keer was bevallen, maar maar 4 levende kinderen had (de andere 5 kinderen dus allemaal overleden) en nu weer zwanger was van een tweeling, waar ze helemaal niet op zat te wachten. De vrouw was vel over been, had duidelijk al moeite met de touwtjes op dit moment aan elkaar te knopen, maar omdat vaak anticonceptie een behoorlijke taboe is doordat ze allemaal erg gelovig zijn, is ze nu dus weer zwanger (of inmiddels bevallen, dat weet ik niet). Maarja, zo hebben Kelly en ik nog wel veel meer zielige verhalen, waar wij helaas niks aan kunnen veranderen. We zijn vooral erg dankbaar dat in Nederland de zorg beter geregeld is.
Al met al hebben we de afgelopen 3,5e maand vooral genoten van alles om ons heen. Ja de wereld is oneerlijk, maar het was erg mooi om te zien hoe goed mensen daarmee konden dealen. En ook zijn er hier natuurlijk genoeg leuke situaties waardoor het hier nog leuker is dan het al is. En dat kunnen dus grote dingen zijn, zoals dat Kelly en ik, Marieke hebben mogen leren kennen, maar ook de kleine dingen, want zo leerde ik van de lieve verpleegkundige van de female ward wat woorden Kihaya en als ik ze dan bij patiënten gebruikte, volgde er een staande ovatie. Ook hebben patiënten in het weekend allemaal gevraagd waar ik was en nu ik weg was weer, wat ik natuurlijk erg leuk vond om achteraf te horen.

Thuis zal het meer werkelijkheid voelen dat het leven als mzungu erop zit. Eerlijk gezegd zie ik er tegenop om terug te gaan, niet alleen omdat het echte Tanzaniaanse leven dan stopt, maar ook omdat ik dan nog meer zal worden geconfronteerd met een fout die ik heb gemaakt. Hoe dan ook, heb ik hier wel geleerd dat bij de pakken neerzitten geen optie is, dus hopelijk kan ik daar thuis ook iets mee..

Omdat het dus alweer een behoorlijke tijd terug is, heb ik voor de geïnteresseerde wel nog een wat gedetailleerdere beschrijving van de afgelopen tijd gemaakt, maar ik kan me voorstellen dat na de vorige lap tekst er geen concentratie meer is haha (dan dus hamna shida). Maar hieronder dus een soort week beschrijving van de afgelopen tijd!
En Oja, niet onbelangrijk: ALLEMAAL SUPER BEDANKT!!!! HET GELD IS COMPLEET! ASANTE SANA NAMENS ONS EN RUBYA HOSPITAL!!! SUPER DANKJULLIEWEL! We gaan nu op zoek naar een monitor, zodat we hem zelf aan kunnen schaffen en hierheen kunnen laten komen. Dus wordt vervolgd! In ieder geval was het hartverwarmend hoeveel mensen bereid waren een bijdrage te doen, dankjulliewel!!

Maandag 22 augustus t/m zondag 28 augustus
De werkweek verliep aardig zoals ‘gewoonlijk’. Zieke patiënten met wie je soms tot laat nog bezig bent, suiker met thee drinken met de lieve verpleegkundige en weer wat Kihaya meer op mijn woordenlijst (oke, het zijn hooguit 10 woorden, maar waar mensen hier al niet enthousiast om worden). De woensdag was helaas een patiënt met wie ik tot laat in de weer was geweest overleden, om de reden dat ze tot middernacht haar medicatie niet had gehad.. De donderdagochtend kreeg ik het slechte nieuws en werd daarna nog een ergere baaldag. Dit omdat de arts van de afdeling een patiënt wilde ontslaan wie een operatie nodig had. Dus toen heb ik een arts aan zijn mouw getrokken wie de echo had gemaakt, en die is boos met mij meegegaan om het op te lossen. Hierna moest ik vervolgens de hele OK regelen en gaf die arts van de afdeling mij overal de schuld van, wat niet waar was maar zeker niet leuk om te horen. Gelukkig kennen ze hem hier dus weten ze hoe hij is. En het belangrijkst, patiënt werd geopereerd (en ik mocht assisteren, terwijl eigenlijk de arts van de afdeling dit zou doen, maargoed, ik was blij dat hij was verdwenen, kon m wel schieten, figuurlijk dan). (en gelukkig maar dat ze werd geopereerd, want het was een abces en die gaan niet weg met antibiotica). De dag erop ben ik nog naar de baas van het ziekenhuis gestapt om erover te praten omdat dit echt niet kon. Hij begreep het verhaal en vond het ook niet kunnen en zou er iets mee doen. En inderdaad, de week erop tijdens de morning report werd het verhaal aangehaald, na een hele boze arts van mijn afdeling kwam het uiteindelijk toch nog goed, maar echt normaal doet hij niet meer tegen mij (hij heeft zelfs een dag een soort van mijn coassistent –een slechte- gespeeld, door achter me aan te lopen en stil in een hoekje te staan en zich nergens mee te bemoeien, maar ook geen patiënten te zien). Achja, het idee dat hij een patiënt naar huis zou sturen wie een operatie nodig had, geeft me nog steeds de kriebels, dus het kan me mn reet roesten hoe hij over me denkt. Gelukkig kan de lieve verpleegkundige van de afdeling hem ook wel schieten, dus samen lopen we soms flink over hem te roddelen haha.
Verder hebben we die week samen met Iwona en Adriana ons afscheidsfeestje gehouden. Iets wat hier echt van je verwacht wordt, dus wat wij braaf hebben gedaan (wat nog wel even stressen was, want tot een uur voor het feest stond ik nog op de afdeling bij een patiënt wie leek elk moment dood te kunnen gaan. Gelukkig ging het goed en leeft ze nog, alleen vrees ik niet heel lang meer, haar geld is momenteel immers op en een echte behandeling is er eigenlijk niet voor haar ziekte. Zou alleen mooi zijn als we het nog wat langer zouden kunnen rekken..). We wisten niet hoeveel mensen er echt daadwerkelijk zouden komen, dus we hadden er een heel aantal uitgenodigd en gelukkig kwam ongeveer een goed aantal opdagen. Sommige waren wel behoorlijk dronken op het eind, dus toen heeft Kelly de drank verstopt zodat ze maar aan de soda moesten (was een slimme zet). Maar het was erg leuk om zo’n feestje te geven en grappig om artsen en andere medewerkers zo los te zien gaan op muziek (stel je voor, je geeft in NL een feestje en je nodigt je supervisor van je coschap uit wie helemaal los gaat op de muziek? Nee precies, kan ik me niet voorstellen).
Zaterdagochtend hebben we afscheid genomen van Iwona en Adriana, het was erg leuk om een maand lang nog twee huisgenootjes te hebben en zonder hen is het gelijk een stuk stiller. Het waren super leuke meiden, dus hopelijk komen we ze in de toekomst nog een keer tegen! (gelukkig ligt Polen dichterbij dan Tanzania).
Zondag hebben we een behoorlijk lange zit gemaakt op een ‘village’ wedding van een van de artsen in het ziekenhuis, wie ging trouwen met zijn hoooooog zwangere vriendin (wat hier not done is, want zoiets hoor je na het huwelijk pas te doen..). Het was leuk om een keer meegemaakt te hebben (de vorige bruiloft was in een stad en deze was letterlijk tussen de bananenbomen in iemand zijn voortuin), maar het duurde ons veel te lang, we zagen letterlijk oranje door al het opstuivende zand en bij het 5e matras wat ze cadeau kregen hadden we het wel gezien. Maar hoe dan ook leuk om mee gemaakt te hebben.

Maandag 29 augustus t/m zondag 4 september 2016
De laatste week. Joh wat voelde dat gek zeg. Maar het was wel een reden om extra te genieten van alles. Vaak hebben we tot laat doorgewerkt, omdat er elke dag wel iets bij mij en Kelly op de afdeling gebeurde waardoor we bleven plakken. We hebben echt gemerkt dat hoe langer we hier zaten, hoe langer onze dagen werden. Mede omdat ik niet bij een goede arts op de afdeling sta, maar ook omdat we gewoon meer toevertrouwd krijgen en ook beter de gang van zaken hier kennen en meer zien. Natuurlijk hoeven we na 3en officieel niet meer te blijven plakken, maar als iemand goed ziek is doe je dat natuurlijk toch en laat je dat in eerste instantie niet aan de dienst over. Maar genoten hebben we zeker!
Ook hebben we ons beoordelingsgesprek gehad met de baas van het ziekenhuis. We werden de lucht in geprezen en hebben allebei een super mooi cijfer gekregen (allebei een 9!!!!), we zweven er nog van!
Op zaterdag zijn we nog meegenomen op uitje met de examinatoren van de examens die hier nu gaande zijn voor de student clinical officers. We zijn eerst naar Bukoba geweest en daarna naar de grens tussen Tanzania en Oeganda. In een dorpje daar hebben we geshopt (oke, kelly en ik gewindowshopt, want zoveel past er niet meer in onze backpacks. En echt windowshoppen is het natuurlijk niet, want ze hebben geen window en het meeste is gewoon half op straat). Was leuk om een keer gezien te hebben en aangezien de helft van het dorp in Oeganda ligt kunnen we nu ook zeggen dat we in Oeganda zijn geweest! Daarna zijn we nog teruggegaan naar Bukoba om daar te eten en teruggegaan naar Rubya. Was een leuke, maar ook wel veel in de auto zitten-dag, en ik kon het niet laten om perongeluk in slaap te vallen, tussen alle (voornamelijk externe, dus die ik niet ken) artsen, terwijl de twee banken tegenover elkaar staan en het dus lekker gênant is. Maargoed, ik ken ze toch niet.
Zaterdagavond kwamen Twan en Joost aan, de nieuwe student doctors, en zondag hebben we ze meteen de markt geshowd. Hierna waren we nog met zijn 4 naar Agri, een operatie assistente geweest. Wie ons had uitgenodigd om te komen eten. Was erg gezellig en die zondagavond zijn we nog uiteten geweest in Nyakelembe met Twan, Joost, Marieke en nog een arts uit het ziekenhuis.
Heel leuk om 2 nieuwe mzungu’s in huis te hebben, maar het was wel een erg gek gevoel dat wij snel hierna zouden moeten vertrekken.

Maandag en dinsdag, 5 en 6 september
Op maandag heb ik Joost de vrouwenafdeling geshowd. Helaas was Dr Mug, zo noem ik hem maar even, de arts van de afdeling met wie ik dus niet meer helemaal door in deur kon, redelijk afwezig. Niet in letterlijke zin, maar hij heeft de hele ochtend met 1 patiënt staan kletsen en vervolgens is hij vertrokken zonder ook maar iets op te hebben geschreven. Gelukkig had hij wel nog even vlugvlug de laatste kamer en wat andere patiënten gezien, scheelde wel weer een heel aantal patiënten. Maar echt nuttig was het niet. Ik heb me dus aangewend zijn dossiers nog na te lopen, wat hij overigens geen probleem vond, want hij had me een keer gezegd dat als ik tijd had, dat ik wel even zijn dossiers na kon lopen om het verhaal ‘vollediger’ te maken (die dag dat hij dat zei, heb ik gezien als een entree bewijs om de rest van mijn coschap overal aan zijn beleid te sleutelen en patiënten in de middag vaak opnieuw te zien om meer dan alleen ‘ct’, wat ‘continue treatment’ betekend, op te schrijven). Die middag werden we nog op de mat geroepen door de baas van het ziekenhuis. Ik dacht even dat er iets was, want we hadden immers al ons beoordelings gesprek gehad. Maar hij wilde samen met de matron en de assistent matron met ons een drankje drinken op ons vertrek. En omdat de Nyakaina pub (het restaurantje voor de poort van het ziekenhuis) dicht zat ivm vakantie en renovatie, moesten we maar doen alsof zijn kamer de Nyakaina pub was, wat zijn letterlijke woorden waren terwijl hij ons een biertje voorschoof. Kelly en ik hadden beide niet veel gegeten, dus na anderhalf biertje waren we behoorlijk giebelig. We hebben nog een cadeau gekregen (een soort van tshirt gemaakt van een afrikaanse doek, een erg lief gebaar). Die avond waren we nog uitgenodigd bij de fysiotherapeut van het ziekenhuis, om daar te komen eten. Was erg leuk en bovenal lekker.
De dinsdag zijn Twan en Joost met mij mee geweest naar de vrouwenafdeling. Dr Mug was helemaal afwezig, dus met zijn 3 hebben we ons door de ‘specials’ van de afdeling heen geworsteld en heb ik ze een beetje wegwijs op de afdeling gemaakt en met de gebruiken. Was erg leuk om te doen, want dan merk je hoeveel je eigenlijk in 3 maanden leert. Op het eind kwam Dr Mug nog even binnen, en met zijn woorden 'i will meet you in heaven', zei hij vaarwel. Het afscheid van de verpleegkundige viel me stiekem wel zwaar, heb heel veel aan haar gehad de laatste periode van mijn coschap! Gelukkig heb ik nog wel een leuke foto met haar dankzij de nieuwe student dokters, dank!
Die middag was het inpakken geblazen. Omdat ik een ramp ben in inpakken heeft Kelly mij op het laatst nog geholpen (super bedankt Kel!) en heeft ze in alle kieren van mijn backpack nog val alles weten te proppen. En ik nog wel denken dat ik zoveel had achtergelaten.. Toch iets teveel kitenge spullen laten maken haha.. Om 5 uur zijn we uiteindelijk met beton in onze schoenen (lood is te licht uitgedrukt) en een brok in onze keel de taxi ingestapt en weggereden uit Rubya. Heel gek. Ik heb me nog nooit zo leeg gevoeld. Normaal zou ik best snel huilen, maar ik voelde me zo leeg dat zelfs dat niet gebeurde. Nog steeds ben ik verdrietig dat het er al op zit, maar ik ben blij dat we de kans hebben gekregen om deze mooie ervaring mee te hebben mogen maken!!!

Woensdag 7 september
Kelly en mijn reisdag. Helaas ook de dag dat we afscheid van elkaar moesten nemen, want Kelly zou Stijn ophalen in Mwanza, en ik zou naar Gombe gaan (een chimpanzee park in het zuiden van Tanzania) om daar met Anna en Janneke chimpanzees in het wild te bewonderen. Na een gratis ritje in de taxi van het hotel in Muleba naar de busplaats (een taxi chauffeur die ons altijd ‘rafiki’ of ‘bestie’ noemt wilde er echt geen geld voor, erg lief van hem), heb ik Kelly voor een aantal dagen vaarwel moeten zeggen. Wel gek, want had haar natuurlijk dag in dag uit gezien, dus ook dat voelde een beetje onwerkelijk. Vervolgens heb ik dus in mijn eentje de rest van de dag in de bus richting het zuiden gezeten. Gelukkig zat ik helemaal voorin en zat er een behulpzame Tanzaniaan schuin achter mij, die me bij elke stop een WC wees (oke gat in de grond, maar beter dan een bosje langs de weg) en me ook gratis nootjes gaf elke keer. Eenmaal ’s avonds aangekomen bij bestemming waren Anna en Janneke er nog niet in verband met shida (=problemen) aan hun bus, en ben ik bij een behulpzame taxichauffeur ingestapt nadat ik nog asociaal heb staan afdingen (ik begin het steeds leuker te vinden haha). Helaas bleek het hotel waar Anna had gereserveerd toch vol te zijn, want zoals een werkneemster zei ‘I thought it was not a serious reservation’. Gelukkig was de taxichauffeur erg behulpzaam en heeft hij mij weer gratis teruggereden naar de busplaats (ik weet niet waarom die dag mensen mij zoveel gratis gaven haha) en vervolgens heeft hij nog 2 uur lang samen met mij op Anna en Janneke in het donker gewacht. Heel handig. En ik ben ook nog steeds de lieve verpleegkundige van de female ward dankbaar, want misschien kwam het wel doordat ik die 10 woorden Kihaya ken, want de ouders van de taxichauffeur waren beide Haya, dus hij sprak het ook. Misschien dat dat een band schepte ofzo. Uiteindelijk is het wachten en hotel probleem helemaal goedgekomen dankzij hem.

Donderdag 8 september
Anna, Janneke en ik zijn na een gammelbootritje die 2 uur lang duurde in Gombe beland, dus het chimpanzee park. Gombe is een park waar per jaar maar een schampere 1000 toeristen komen, wat betekende dat wij dan ook de enige toeristen in het park waren. Verder zitten er onderzoekers die het gedrag van de chimps onderzoeken. Zij zetten het werk van Jane Goodall, de bekende onderzoekster met doorbrekend chimpanzee onderzoek, voort. De hike van die middag was in een woord GE-WEL-DIG. Überhaupt een supermooie omgeving, maar dankzij de geweldige ogen van onze gids hadden we die middag ook beet en zaten we vlak daarna bij familie I op de grond. In Gombe leven 116 chimpanzees (vertelde een van de onderzoekers ons die avond), wie in families leven. De vrouwtjes met hun kinderen leven verspreid, door het gebrek aan eten (met name in het droge seizoen) en de mannetjes leven voornamelijk in een groep. Familie I bestond uit een vrouwtje met een dochter. Chimpanzees worden gemiddeld 50 jaar oud en lijken ontzettend veel op mensen. Toen we daar op de grond zaten merkte we dat de chimps wel wat mensen gewend waren, wat het fotograferen ook wat gemakkelijker maakte. Te dichtbij mochten we natuurlijk niet komen, want chimps zijn 3x zo sterk als mensen, maar dat kon uberhaupt ook niet, want ze zaten in een boom. Maar het was adembenemend. Na een uur bij ze gezeten te hebben liepen we terug (op de terugweg kwamen we nog heel wat bavianen tegen, wie al helemaal niet bang zijn voor mensen) en hebben we nog in het meer (lake tangayika) gezwommen. Want er zouden geen krokodillen en geen ziektes in zitten, wat in lake victoria wel zit. ’S Avonds hebben we dus nog lang met een van de onderzoekers gepraat, wie ons veel over de chimps en bavianen had geleerd. Erg interessant.

Vrijdag 9 september
Die ochtend hadden we nog een hike en weer hadden we beet! Volgens de gids waren we ‘lucky’, want in het droge seizoen is chimps vinden veel lastiger, omdat ze verspreid zitten. De afgelopen tijd hadden toeristen vaak uren rondgelopen en zonder ook maar 1 chimp gezien te hebben moesten ze weer op de boot terug. Die ochtend zaten we op de grond bij familie T, samen met wat onderzoekers. Familie T, bestaande uit een moeder van 34 een zoon van 14 en een baby’tje van 1, zat op de grond en wij zaten er een paar meter van vandaan. Erg indrukwekkend om te zien. Soms moesten we wel achteruit van de gids als ze onze kant op bewogen. Uit veiligheid natuurlijk. Op een gegeven moment werd het wel nog ff spannend toen de alfa male chimp ook in de buurt kwam. Dit ging gepaard met luid gekrijs van alle chimpanzees waarop de alfa male ze rennend benaderde. Maar dus ook recht op ons afrende. De gids griste ons van de grond en drukte ons tegen de zijkant van het pad, aangezien de alfa male de ‘sterkste’ van de groep is, dus daar moet je echt geen ruzie mee hebben. ‘Ferdinand’, de alfa male, kwam al snel tot rust en hierna begonnen de andere chimps hem wild te vlooien uit teken van respect. Heel indrukwekkend. Een hele poos hebben we toegekeken en toen de tijd erop zat zijn we nog naar een waterval in de bergen gelopen. Ook mooi om te zien en onderweg nog wat bavianen tegengekomen. Die middag zijn we weer met het bootje teruggegaan naar Kigoma. Maar mocht je in de gelegenheid zijn, Gombe is echt een aanrader!!
We hadden gehoord en gelezen dat bij Kigoma, waar we die nacht hadden overnacht, een strand genaamd Jacobsen beach zou liggen. Een prachtig prive strand waar we een tent hadden gehuurd om een nachtje door te brengen. En inderdaad, ook dit was zeker de moeite waard, wat was het mooi!

Zaterdag 10 september
Die ochtend hebben we ons na een goed ontbijt meteen naar het strand begeven. Helder blauw water, lekker weer en brutale apen en zelfs een aantal zebra’s waren van de partij. In het water was volgens een amerikaan die we daar hebben leren kennen (oké, niet helemaal privé strand dus, al zaten wij met zijn 3 wel op een stukje tussen de rotsen waar de naar schatting hooguit andere 10 mensen niet zaten) 80% van de aquarium vissen te zien, en inderdaad, na het lenen van zijn duikbril, snorkel en Anna kreeg zelfs zijn peddle board, hebben we de prachtige vissen kunnen bewonderen. Hij liet ons nog een steen zien ergens midden in het water waar je op kon staan en in mijn geval net met je hoofd boven water kwam, maar als je langs de steen af naar beneden dook heel veel mooie vissen zaten. Helaas door pijn in mijn oren (ik ben niks gewend) haalde ik maar net de 5 meter, maar ook dat was al erg mooi.
Die avond zijn we nog terug gegaan naar Kigoma, omdat we de dag erop met de bus naar Mwanza moesten. ’S Avonds had de amerikaan (wie van origine Vietnamees was) ons mee uit eten genomen, en out of the blue kwam er nog een hele garde aan andere vietnamezen. Heel grappig, want overal waren Tanzanianen en dan zie je opeens een hele garde vietnamezen aan komen lopen. Was erg leuk. Die amerikaan werkt hier overigens in Tanzania met de vluchtelingen vanuit andere landen, die hij dan weer naar Amerika probeert te krijgen. Interessant. Maar a fin, die avond was erg leuk. We zaten bij een soort BBQ tentje (overigens zijn heel veel restaurants in Tanzania meer BBQ tentjes), waar op een podium de meest vreselijke live muziek werd gespeeld door een man met een keyboard en een vreselijk monotome stem. De Amerikaan (wiens naam we overigens nog steeds niet precies weten, we noemen hem Song Han peddle board, wat hij niet weet) vertelde dat hij er de vorige keer dat hij er was, bij op het podium was gaan staan en een liedje had meegezongen. Hij wist dus overal een karaoke van de maken, wat behoorlijk grappig was, want hij deed het die avond weer. Helaas werd het ook van ons verwacht, en aangezien het zo’n aardige jongen was en hij ons alles had betaald, hebben Anna en ik al onze moed bij elkaar geschraapt en zijn ook wij op het podium geklommen. Helaas door het beperkte muziek aanbod van de Tanzaniaan, hebben we een nummer gezongen die ik amper kende en Anna helemaal niet. Gelukkig stond Song Han naast ons en zong vrolijk het hele nummer mee. Gelukkig was het publiek halverwege nog wel even bereid na mijn aanwijzingen op het ritme mee te klappen, maar meer dan dat en een schamper applaus van de andere vietnamezen konden we niet los peuteren. Ook niet gek, want ons optreden was ronduit vreselijk (ik stond alleen maar te lachen en die Amerikaan had ook niet de beste zangstem van de wereld, dus de 70 Tanzanianen in het publiek zullen op een gegeven moment vast hun vingers in hun oren hebben gestopt). Maar grappig was het zeker.

Zondag 11-9
Al vroeg moesten we in de bus zitten (5.00 op het busstation), en na een vreselijk saaie lange hete stinkende busrit kwamen we uiteindelijk rond 20.00 aan in Mwanza. Gelukkig niet met veel vertraging. We zijn vroeg gaan slapen!

Maandag 12-9
Vandaag is vooral een relax dagje. Anna en ik hadden ons helemaal voorgenomen het er van te nemen en een massage te nemen bij een duur hotel waar zij en Janneke elk weekend zwommen, helaas was de ‘saloon’ dicht, dus kon ik ook mijn gewilde pedicure wel van mijn wensenlijstje schrappen. Maar goed. Des te meer tijd voor een uitgebreid verslag natuurlijk!
Verder vandaag niet veel spannends uitgevoerd. Behalve in het lelijke vleermuis vormig shirt wat we van de baas van het ziekenhuis hadden gekregen, zitten, en nu al 2 uur lang zitten te typen en van het uitzicht genieten, heb ik nog niet veel nuttigs gedaan. Morgen gaan we op safari en zondag gaan we de kilimanjaro op! Heb er zin in!!!!!!!! Toch wel maf, want echt als vakantie voelt het nog steeds niet. En soms is het toch ook wel lastig van de mooie dingen te genieten hier, als je weet dat er zoveel mensen zijn in dit land die het veel slechter hebben. Maar ik denk dat ik dat de komende dagen wel even kan vergeten (en desalniettemin heb ik het natuurlijk erg leuk hier). Oja, en ik heb Kelly eindelijk weer gezien vandaag, want ja, ik heb haar zeker wel gemist! Toch heel maf om opeens uit elkaar te zijn, na 3,5e maand op elkaar lip te hebben gezeten (wat erg gezellig was overigens).

Oja, gisteren was er een aardbeving in Bukoba (wat in Rubya ook te voelen was). Kelly en ik gingen geregeld naar Bukoba toe, om daar uit te gaan en weekend te vieren, maar gelukkig waren we er nu dus niet.. Er zijn mensen overleden door instortende gebouwen, aangezien de aardbeving 5.7 op de schaal van richter was. Erg heftig dus.. Ook veel gewonden.. Het idee dat wij daar ook hadden kunnen zitten vind ik erg bizar, en het komt wel erg dichtbij zo allemaal, maar vind het vooral heel erg voor alle mensen die er leven of sterker nog, niet meer leven. Maar wij zijn dus ongedeerd!!

Morgen vertrekken we dus op safari, mogelijk heb ik dan tijdelijk weer geen internet..!
Maar, Binnenkort volgt er meer! Maar voor nu, jioni njema!!